کمیسیون ماده ۵ و نقش آن در تغییر کاربری اراضی
کمیسیون ماده ۵ مرجع صالح رسیدگی به درخواستهای تغییر کاربری در حوزه شهر و حریم شهری است (به استثنای اراضی زراعی و باغی واقع در حریم شهری که بر عهده کمیسیون تبصره ۱ قانون حفظ کاربری است)
وظایف کمیسیون ماده ۵
برخی از وظایف مهم کمیسیون ماده ۵ عبارتند از:
بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی شهری
بررسی و تصویب تغییر کاربری اراضی یا املاک پیشنهادی شهرداری
بررسی و تصویب تغییر پهنهبندی املاک
بررسی افزایش تراکم متوسط جمعیتی شهر
بررسی درخواستهای افزایش طبقه و سطح اشغال (همراه با طرح توجیهی)
اصلاح طرحهای تفصیلی و ضوابط و مقررات اجرایی آن
بررسی الحاق و یا حذف هاشور سرانههای شهری (بهداشتی، آموزشی، فضای سبز و …) بر روی املاک
اعضای کمیسیون ماده ۵
اعضای کمیسیون ماده ۵ عبارتند از:
۱ استاندار یا فرماندار (در غیاب ایشان معاون عمرانی استانداری) به عنوان رئیس جلسه
۲ شهردار
۳ نماینده وزارت مسکن و شهرسازی
۴ نماینده وزارت میراث فرهنگی
۵ نماینده وزارت جهاد کشاورزی
۶ رئیس شورای اسلامی شهر ذیربط
۷ نماینده سازمان نظام مهندسی استان (بدون حق رأی)
روند طرح درخواست تغییر کاربری در کمیسیون ماده ۵
اگر مالکین اراضی واقع در شهر و حریم شهری درخواست برخورداری ملک تحت مالکیت خود از کاربری یا پهنهبندی جدید را داشته باشند، بررسی این موضوع در صلاحیت کمیسیون ماده ۵ است. آنها میبایست درخواست خود را از طریق شهرداری مربوط جهت بررسی به کمیسیون ماده ۵ ارسال نمایند تا روند اداری لازم طی شود.
شهرداری پس از بررسی اولیه، موضوع را جهت اتخاذ تصمیم به کمیسیون ماده ۵ ارجاع میدهد. اتخاذ تصمیم نهایی نسبت به پذیرش یا رد تغییر کاربری املاک در صلاحیت این کمیسیون است.
نحوه اعتراض به تصمیمهای کمیسیون ماده ۵
کمیسیون ماده ۵ در خصوص مسائل مربوط به تراکم و کاربری زمین در شهرها تصمیمگیری میکند. آرای این کمیسیون برای ذینفعان لازمالاجرا بوده و در برخی موارد میتواند نقشی تعیینکننده در ارزش و کاربری املاک داشته باشد.
طبیعتاً، در برخی موارد ممکن است اشخاص نسبت به تصمیمات کمیسیون ماده ۵ معترض باشند. در این راستا، قانونگذار راههایی را برای طرح اعتراض و احقاق حقوق معترضان پیشبینی کرده است. مواردی که میتوان به تصمیمات کمیسیون ماده ۵ اعتراض کرد شامل:
رأی کمیسیون مغایر با طرح تفصیلی یا مقررات ملی ساختمان باشد
رأی کمیسیون موجب ضرر و زیان ناموجه به معترض گردد
در فرآیند رسیدگی به پرونده، تشریفات قانونی رعایت نشده باشد
رأی کمیسیون ماده ۵ مبتنی بر اشتباه در تشخیص موضوع یا مدارک پرونده باشد
مرجع اصلی رسیدگی به اعتراضات از آرای کمیسیون ماده ۵، دیوان عدالت اداری است. البته در برخی موارد خاص، مراجع دیگری مانند دادگاههای عمومی و انقلاب یا شورای عالی معماری و شهرسازی نیز صلاحیت رسیدگی به اعتراض به کمیسیون ماده ۵ شهرداری را دارند.
