ساختوساز در محدوده شهرها و حریم آنها می بایست ضابطه مند و با اخذ پروانه ساختمانی همراه باشد، این ضوابط ممکن است بعضاًٌ توسط شهروندان جامعه نقض شود. پس ضرورت دارد نهادی برای رسیدگی به این تخلفات تعیین گردد.
بر اساس ساختن هر نوع بنا در شهر باید با مجوز شهرداری و اخذ پروانه باشد، در غیر این صورت دو تخلف ممکن است :
1-بنایی بدون اخذ پروانه ساخته شود.
2-پروانه اخذ شده باشد ولی مطابق آن ساخته نشده باشد.
که رسیدگی به تخلفات مذکور به عهده کمیسیون ماده صد قانون شهرداری است.
بر اساس موارد یاد شده تنها مرجع صالح رسیدگی به تخلفات ساختمانی کمیسیون ماده صد قانون شهرداری خواهد بود.
البته لازم به ذکر است:
در تبصره یک ماده صد قانون شهرداری پیش بینی شده است شهرداری حداکثر یک هفته پس از توقف عملیات ساختمانی موضوع را به کمیسیون مربوطه ارجاع دهد، در غیر این صورت ذینفع می تواند از کمیسیون ماده صد تقاضای رسیدگی کند.
اعضای کمیسیون ماده 100:
اعضای تشکیل دهنده این کمیسیون عبارتاند از:
1- نماینده وزارت کشور 2-نماینده دادگستری 3-نماینده شورای اسلامی 4- نماینده شهرداری.
توجه: نماینده شهرداری در این کمیسیون حق رای ندارد و تنها برای بیان توضیحات حاضر میشود.
طبق ماده 100 قانون شهرداری، شهرداری میتواند از عملیات ساختمانی که بدون مجوز شهردای انجام میشوند جلوگیری کند.
بدیهی استاگر شخصی در زمان ساخت و ساز مرتکب تخلفی شود، شهرداری حق تخریب یا گرفتن جریمه ندارد بلکه می بایست جلوی عملیات ساختو ساز را بگیرد و پرونده را به کمیسیون ماده ۱۰۰ ارجاع دهد تا کمیسیون پس از رسیدگی تصمیم گیری کند.
تخلفاتی که پرونده مربوط به آنها باید در کمیسیون ماده ۱۰۰ مورد رسیدگی قرار گیرد، به شرح زیر است؛
-احداث بنا بدون پروانه(مجوز) یا احداث بنا خارج از پروانه یا مازاد بر آن
-عدم احداث پارکینگ یا غیرقابل استفاده بودن پارکینگ
-تجاوز به معابر شهر
– استحکام نداشتن بنا یا عدم رعایت ضوابط فنی، بهداشتی و شهرسازی در احداث بنا
-تغییر کاربری غیرمجاز
رسیدگی در کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری در مراحل بدوی و تجدیدنظرانجام می پذیرد.
1-کمیسیون بدوی:
پرونده تخلفات ابتدا در کمیسیون بدوی مطرح میشود. مالک یا ذینفعی که پرونده او در این کمیسیون مطرح شده است، میتواند با دادن لایحهی کتبی از خودش دفاع کند. تصمیماتی که در کمیسیون بدوی گرفته میشود، قابل اعتراض در کمیسیون تجدیدنظر است.
2-کمیسیون تجدید نظر:
اگر اعتراضی به تصمیم کمیسیون باشد باید تا ده روز پس از تاریخ ابلاغ رأی در کمیسیون تجدیدنظر مطرح شود. تصمیمات کمیسیون تجدیدنظر قطعی و قابل اجراست اما اینکه این تصمیمات قابلیت اجرا دارد، به معنای این نیست که دیگر نمیتوان به آن اعتراض کرد. اگر شخصی ادعا داشته باشد که تصمیم کمیسیون منطبق بر قوانین و مقررات نمیباشد، میتواند در دیوان عدالت اداری به دیوان عدالت اداری به آرای قطعیت یافته کمیسیون ماده صد اعتراض کند.
بر اساس تبصره یک ماده صد قانون شهرداری در صورت عدم رعایت اصول سه گانه فنی- شهرسازی و بهداشتی کمیسیون می تواند رای به قلع و جمع آوری بنای خلاف احداث شده صادر کند که بحث در مورد آن نیازمند وقت و زمان بیشتری خواهد بود و همچنین براساس تبصره های 2و3و4و5 ماده صد قانون شهرداری کمیسیون های رسیدگی کننده، بنا به تشخیص و صلاحدید می توانند نسبت به جریمه موارد رسیدگی ، از جمله بناهای مسکونی، تجاری در حد تراکم و مازاد تراکم و کسری پارکینگ های مورد نیاز اقدام کنند.
